อุทธัจจะ

[Direk]

ความคิดเรื่อยเปื่อย คิดเพื่อแค่ให้ได้คิด หรือเรียกว่าอุทธัจจะ เป็นความเคยชินที่เสพติดได้ง่าย  สำหรับคนส่วนใหญ่ นี่เป็นปรกติจิต (default mode)  ปัญหาไม่ได้อยู่ที่เนื้อหาของความคิดเสียทีเดียว แต่อยู่ที่ว่าการคิดแบบนี้ขัดขวางการเข้าถึงมิติที่ลึกซึ้งกว่าของจิต  ทำให้เราได้แค่ไหลไปกับกระแสชีวิตที่ผิวเผิน

แต่การมองความคิดว่าเป็นศัตรูก็ขาดปัญญา  เราไม่จำเป็นต้องเอาชนะความคิด  ก้าวแรกของการเป็นอิสระจากความคิดฟุ้งซ่านเรื่อยเปื่อย ซึ่งเปรียบเสมือนเสียงเพลงคลอในสมอง ก็คือการหาทางเบื่อมันให้ได้เสียก่อน

เช่น ถ้าจิตฟุ้งไปมาระหว่างภาวนา ก็ไม่ต้องพยายามไปหยุดมัน  แต่ให้ลองเว้นช่องว่างระหว่างคำในประโยคที่กำลังคิดอยู่ในหัว  ลองให้ความคิดดำเนินไปอย่างช้าๆ แบบสโลว์โมชั่น  ไม่นานนัก เราจะเริ่มรู้สึกอึดอัดและเบื่อกระแสความคิดนั้นเอง  แล้วจิตจะกลับไปอยู่กับอารมณ์กรรมฐานด้วยความสมัครใจ ไม่ใช่เพราะทำตามหน้าที่

เมื่อกลับมาอยู่กับอารมณ์กรรมฐานแล้ว ให้รับรู้ความรู้สึกโปร่งเบาของการเป็นอิสระจากความคิด ที่เกิดขึ้น และการเห็นคุณค่าของจิตที่ตื่นโดยปราศจากความคิด ที่เกิดขึ้นซ้ำ ๆ นี้เอง คือหนทางที่เราจะค่อย ๆ สร้างปรกติจิต (default mode) ใหม่ที่เอื้อต่อการปฏิบัติมากขึ้น

ธรรมะคำสอน โดย พระอาจารย์ชยสาโร